Ex-tax, meer banen en minder vervuiling!

Ex-tax; het idee om arbeid goedkoper en grondstoffen duurder te maken door een fundementele verandering in ons belastingstelsel door te voeren. Bedacht door Eckart Wintzen, en uitgedacht door denktank Ex’tax. Is dit een deel van de oplossing?

Nu is 52 procent van alle belastingen die de overheid int, belasting op arbeid. Dit terwijl vervuiling, maar 0.3 procent naar de schatkist brengt. Hiermee schiet je jezelf in de voeten, als je werk wil maken van de circulaire economie. Hierin is relatief meer arbeid nodig en weinig grondstoffen. Dit zou via de belasting dus een stimulerende prikkel kunnen krijgen in plaats van de afremmende prikkel die het nu krijgt. Arbeid is nu immers duur en grondstoffen goedkoop.

Met deze prikkel zou je:

  • Extra werknemers aannemen
  • Werknemers meer betalen
  • Prijs circulaire producten omlaag
  • Investeren in circulair onderzoek
  • Productieproces verduurzamen

De 4 fasen van de complexe productie- en consumptieketen

Wat zou je willen is dat: Milieubelastingen zo direcht mogelijk de vervuilende activiteit belasten. Dit kan op 4 fasen in het grondstofproces:

In alle vier de fasen van de productie- en consumptieketen ontstaat afval: in de fase waarin de grondstoffen worden gevonden, waarin ze worden verwerkt tot product, worden gebruikt door de consument, en als afval worden gestort en verbrand.

Deze 4 fasen zijn complex verwoven omdat er veel handel plaatsvindt en er op elk punt in de keten emissies en afval ontstaat.De grondstoffen- en materialenstromen in het productieproces zijn complex en leiden altijd tot vervuiling en afval.

In het tweede stadium wordt het meest vervuild

Het grootste uistootrisico zit hem echter in de tweede categorie, daar waar industrie actief is. Ruim 42% komt direct van fase 2, en een groot deel van de 52% energieopwekking die alleen aan fase 2 en 3 toegeschreven kan worden komt ook nog door fase 2.

Het overgrote deel (42 procent) van de directe milieuschade ontstaat in Nederland in de verwerkingsfase: fase 2.

De hoofdvervuiler: verbranding van fossiele brandstoffen

Verreweg de meest milieuschade heeft betrekking op emissies die klimaatverandering en luchtverontreiniging veroorzaken. In Nederland wordt ongeveer 82 procent van de directe milieuschade in het productieproces veroorzaakt door de verbranding van olie, gas en steenkool. 

In Nederland wordt ongeveer 82 procent van de directe milieuschade in het productieproces veroorzaakt door het energetisch gebruik, oftewel door de verbranding van olie, gas en steenkool.

Vervuiling zonder verbranding

Vooral de productieketen voor chemische materialen en producten heeft een hoog aandeel milieuschade buiten vebranding, maar ook de ketens voor ijzer en staal, aluminium, koperproducten en lood-, tin-, en zinkproducten en stikstof veroorzaken aanzienlijke schade.

Een groot aandeel van de totale milieuschade is het gevolg van de zogenoemde verbrandingsemissies, maar sommige productgroepen veroorzaken aanzienlijke milieuschade die niet wordt veroorzaakt door energieverbruik; vooral de productieketen voor chemische materialen en producten heeft een hoog aandeel milieuschade, maar ook de ketens voor ijzer en staal, aluminium, koperproducten en lood-, tin-, en zinkproducten en stikstof veroorzaken aanzienlijke schade.

Bestaande maatregelen

De volgende milieubelastingen bestaan al:

  • belastingen op energie, zoals belasting op aardgas en elektriciteit;
  • belastingen op gebruik van olie, bijvoorbeeld op motorbrandstoffen, zoals de accijns op benzine en diesel;
  • belastingen op voertuigen: bpm, mrb, belasting op zware motorrijtuigen;
  • belastingen op materialen, afval en water: afvalstoffenbelasting, leidingwater- en grondwaterbelasting.

Het aandeel van de milieubelastingen dat aan grondstoffen, materialen en afval is gerelateerd, is klein en nooit hoger geweest dan ongeveer 3 procent van het totaal aan milieubelastingen.

Het aandeel van de milieubelastingen dat aan grondstoffen, materialen en afval is gerelateerd, is klein en nooit hoger geweest dan ongeveer 3 procent van het totaal aan milieubelastingen.

Daarnaast is er nog het Europese emissiehandelssysteem (ETS), het systeem waarin elektriciteits- en andere energiebedrijven rechten moeten kopen om CO2 te mogen uitstoten. Hoe meer CO2 een bedrijf uitstoot, hoe meer rechten het bedrijf moet kopen, en hoe duurder het dus uit is. De bedrijven rekenen de kosten vaak door aan hun klanten.

Extra maatregelen

De CO2 bodemprijs bijvoorbeeld. Zolang de ETS-prijs daaronder ligt betaalt de industrie het verschil, maar als de ETS-prijs erboven komt vervalt deze maatregel. Zo creeer je een minimaal bedrag dat betaald moet worden voor uitstoot.

Groenere belastingen, die dit recht trekken:

energiebelasting

Hiervoor kan er gedraaid worden aan de volgende knoppen:

knoppen.PNG

Bronnen:

https://www.ftm.nl/artikelen/groener-belastingstelsel?share=1

http://www.ex-tax.com/

http://themasites.pbl.nl/de-vervuiler-betaalt-te-weinig/

http://www.ex-tax.com/files/4314/1693/7138/The_Extax_Project_New_Era_New_Plan_report.pdf